Bizden Haberler

ATEX FARKINDALIK PAYLAŞIMI 4

Mart 10, 2020

4- ATEX YÖNETMELİKLERİ KÜLFET MİDİR?

ATEX Direktifleri kapsamında ülkemizde yürürlülükte olan düzenlemelerin amacı; mal ve cana zarar gelmesini önlemektir. Kurulan Atex tesis, patlayıcı ortam oluşma ihtimali olan bölgelerde kullanılan Atex Uyumlu iş makinaları ve Atex ekipmanlar ile hem kişilere hem de işverenin malına zarar gelmesini önlemek hedeflenmektedir.

Ülkemiz ATEX sektörünün ve bu sektör ile alakalı yeterli bilgi, bilinç ve donanıma erişme sürecinin, bu gereklilikleri layığı ile yerine getiren firmalar olmak ile birlikte, başlarındadır. Bu konuda sektörde bulunan çalışma arkadaşlarım da muhakkak benle aynı görüşü paylaşacaklardır. Çünkü, tehlikeli sektörlerde faaliyet gösteren kuruluşların yetkililerinden çokça duyduğum ve sahada gözlemlediğim manzara, çoğu firmanın ve yetkilinin ATEX Yönetmeliklerinin ne olduğunu bilmemesi ve tam anlamıyla hayata geçirilmesinde problemler yaşanmasıdır. Bu kapsamda yapılması gerekenlerin insan canını, işletmeyi ve milli serveti koruyan zorunluluklar olduğu ne yazık ki günümüzde hala çoğu işletme tarafından anlaşılamamıştır. Bir kısmı da bu uygulamaları bilmekte fakat bunu şirketleri için extra maliyet, extra iş gücü ve külfet olarak görmektedir.

Sektörde konu ile alakalı birincil ağızdan duyduklarımı ve gözlemlediklerimi özetlemem gerekirse dikkat çekilmesi gereken ve Atex Direktiflerinin amacına ulaşmasında sıkıntılar yaşatan üç taraf vardır:

Birinci taraf;

-Atex, exproof, PKD kelimelerini hiç duymadım, onlar da ne?
-Atex uyumlu ekipman ve iş makinası da varmış? diyerek sektör için zorunlu kılınan usul ve esaslardan haberi olmayanlardır. Günümüzde hala bu yönetmelikleri bilmeyen ve Ex ekipman sözünü duymamış firma ve yetkililerin olması gerçekten üzücü bir durumdur. Bu firmaların ATEX Uygulamalarını kavraması için ister istemez biraz daha zaman geçmesi gerekecektir. Umarım bu kavrayış, çok feci sonuçlar ile karşılaşmadan gerçekleşir.

İkinci taraf; bu uygulamaları gerçekten bilen, yasal tüm gereklilikleri uygulayan ve uygulatan fakat eksik bilgi ve bilinç ile hareket eden ve çoğu zamanda maliyet odaklı düşünerek yanlış hizmet ve ürün tercihi yapanlardır. Yönetmelikler bu işletmeler için gerçekten faydalı görülse de doğru ve yeterli uygulamada hem yurtiçi hem de yurtdışı Atex hizmeti ve ürünü sağlayan firma kaynaklı sıkıntılar yaşanmaktadır.

Son taraf ise;

– Yıllardır bu firmada çalışıyorum ama hiçbir patlamayla karşılaşmadım
– Tiner, solvent… kolay kolay patlamaz, zaten kapı pencere de açık.
– Toz patlar mıymış, yıllardır bu tozun içinde çalışıyorum patladığını hiç görmedim
– Atex ekipmana ya da atex cihaza gerek yok, biz gayet dikkatli çalışıyoruz, diyerek yapılması gerekenler ile ilgili kulağının üstüne yatan, bunu külfet olarak gören halbuki asıl külfeti önlemini baştan almayıp, mevcut ihmalkarlığın sonuçlarını can ve mal kayıplarıyla yaşayacak ve asıl bunun altından kalkmasının daha da zor olduğunu görecek olanlardır.

Sahada karşılaştığım örnekler ile de yukarıda bahsettiğim mevcut durumu sizlere açıklamak istiyorum:

  • ‘’Benim için Ex belge yeterli, üreticisinden bakım ve servis hizmeti, ekipmana özel eğitim hizmeti almasam da olur. Kalitesi de önemli değil, düşük maliyette olsun iş güvenliği uzmanına da belgeyi göstermem yeterli’’ zihniyetinde o kadar çok firma yetkilileri var ki.
  • Özellikle sadece sertifika kalitesine güvenildiği için yurtdışı firmalarından tedarik edilen birleşik cihazlarda bir daha üreticiden teknik servis, bakım ve yedek parça hizmeti alamayıp mağdur olan ve alternatif çözüm aramaya çalışan birçok firma var. Dolayısı ile alınacak hizmet sonrasında mağduriyet yaşamamak adına amaç sadece belge olmamalı, verilen hizmetin sürdürülebilirliğini takip eden ve müşteri menfaatini gözeten profilde firmalar tercih edilmelidir. Çünkü ekipmanın Ex koruma özelliğinin sürdürülebilirliği, hem firma içindeki yetkilendirilmiş ekiplerce hem de özellikle birleşik cihazlarda üretici firma tarafından belli periyotlar ile denetlenmeli ve gereken önlemler alınmalıdır. Yoksa size külfet olma yolunda başka bir iş yükü ve maliyet daha çıkacaktır.
  • Sahada görmüş olduğum birleşik cihazlardan birinin üzerinde orijinal ekipman birebir kullanılarak sadece etrafı göstermelik d tipi muhafaza içine alınmış, tuş ve kontaklar açıkta bırakılarak ürüne Ex belgesi verilmişti. Firma yetkilileri de konuyu muhtemelen bilmedikleri için hiçbir şekilde sorgulama ya da piyasada mevcut diğer çalışmalar ile kıyas yoluna gitmemişti.
  • Yine diğer örneklerden biri; birleşik cihazlardaki motorların uygun koruma ile Ex hale getirilmemesi ve sistemin komple Ex olduğuna dair alınan kağıt parçasının firmayı olası tehlikelerden koruyacağının düşünülmesiydi.

Bu örneklere baktığımız zaman aslında görülmektedir ki ATEX Yönetmelikleri külfet yaratmamakta, ATEX ekipman ve ATEX uyumlu iş makinaları kullanan, satın alan veya pazar araştırması yapan firma ve ilgili görevlilerinin bilinçli fakat bu konuda yetersiz bilgisi olması asıl durumu külfet haline getirmektedir. Örneğin; bir işletmede IIC gaz grubuna ait olması gereken Ex Ekipmanların hepsi IIA ya da IIB gaz grubuna aitti. Belirlenmiş bir Patlayıcı Ortamda uygun olmayan Ex Ekipmanların kullanılması o işletmenin sınıflandırılmış bölgedeki potansiyel patlama riskinin devam etmesi anlamına gelmektedir. Bu sebeple tedarik edilmiş uygun olmayan Ex Ekipman işletmeler için ekstra maliyet demektir. Yine Ex Ekipmanların bir kısmının Bakım ve Kullanım Kılavuzlarının incelediğimde yetersiz olduğunu tespit etmiştim. Exproof Ekipmanların Bakım ve Kullanım Kılavuzlarının yetersiz olması kullanıcıların ortam ve ekipman için yapacağı uygulamalar anlamında da yetersiz olabileceği şüphesi doğurmaktadır.

ATEX Yönetmeliklerinin gerçekten uygulanması için denetim mekanizmalarına büyük iş düşmektedir. Sıkı denetimler yapılmalı ve yapılan uygulamaların içeriği detaylandırılmalıdır. Türk Sanayisinde bu uygulamaların hayata geçirilmesi büyük oranda ciddi yaptırımlar ile gerçekleşecektir. Maalesef Türk sanayisindeki gerçek; kapıya müfettiş dayanmadan ve ceza ile tehdit edilmeden hiçbir işlem yapılmamasıdır. Elbette ATEX yönetmeliklerine uyan, bu konuda üstüne düşeni yapan, bilgi, bilinç ve farkındalığa sahip kuruluşların sayısı da az değildir. Fakat amacımız diğer sanayi kuruluşlarının da biran önce bu yönetmeliklere uyması ve gereken önlemleri insan sağlığı ve kendi malını korumak adına almasıdır. Hepimiz için güvenli bir ortamda çalışmayı istemek öncelikle işçi hakkını müdafaa etmekten geçmektedir.

Sonuç olarak bence yapılması gereken; insan hayatını, kamusal faydayı merkezine almayan anlayışlardan vazgeçilerek, denetimsiz ve kuralsız çalışmakta olan ve kaza riskine açık işletmelerin etkin denetiminin yapılarak yaptırımların uygulanmasıdır. İşçi sağlığı ve iş güvenliği kapsamında bu mekanizmanın her ayağında görevli kişilerin; Ex ekipman ya da cihazı üreten, satın alan ve kullanan kişilerin, bilinçlendirilmesi ve eğitilmesidir. Ancak bu şekilde Atex Yönetmelikleri ve istenilen uygulamalar külfet olarak görülmekten çıkacak, firmanın disiplini ve kültürü haline gelecektir.

SİNEM KARAASLAN

Dil Seçiniz