Bizden Haberler

ATEX FARKINDALIK PAYLAŞIMI 3

Mart 10, 2020

3) Ex Ekipman ve ATEX Uyumlu Makina Kullanıcı Sorumluluğu
Çalışanları ve firmayı patlayıcı ortamların tehlikelerinden korumak için alınan Temel Önlemlerin başlıcaları;

  • Kapsamlı bir Patlamadan Korunma Dökümanı hazırlanması,
  • Yetkili Atex Üreticisinden doğru ekipman seçimi ve montajı,
  • Statik elektrik ve diğer tutuşma kaynaklarının minimize edilmesi,
  • En önemlisi personel eğitimleridir.

Burada ilk adım; belirlenmiş Zone alanları için bir önceki “Ex Ekipman Uygunluk Kriterleri” başlıklı paylaşımımda belirttiğim kriterlere göre ekipman seçimi ve tedariği yapılmış bir ekipmanın ya da birleşik cihazın; sahaya montajı, devreye alma öncesi kontrolleri ve devreye alma sürecidir.

Daha sonraki adım ise; patlayıcı ortamların kontrol altında tutulabilmesidir. Bu süreç, kullanıcıların işletmelerde yer aldıkları uzun yıllar boyunca Ex ekipman ve Atex Uyumlu cihazların düzenli olarak takiplerini yapması, kontrol ve bakımlarının standartlara uygun şekilde işletilmesi, yetkili üretici periyodik kontrol ve servislerinin sağlanması ile doğrudan bağlantılıdır.

Temel hedef riskli ve patlayıcı ortamda kullanılması planlanan bir ekipmanın ya da Atex Uyumlu birleşik cihazın yeterli güvenlik önlemlerine sahip olduğunun tespiti ve dolayısıyla çalışanlara ve firmaya zarar vermeyeceğinin garanti altına alınmasıdır.

Elbette ilk olarak işletmeler, PKD çalışması sonrası  patlayıcı ortam olabilecek yerlerde uyarı işareti bulundurmalıdırlar. Bu işaret; üçgen şeklinde siyah kenarlı, sarı zemin üzerine sarı yazılı olmalı ve sarı zemin toplam işaret levhasının %50 sini kaplayacak şekilde olmalıdır.

Yukarıda belirttiğim iki amaç doğrultusunda, işletmede konu ile ilgili tüm ekiplere ATEX Farkındalık eğitimleri, Yetkili Üretici tarafından ATEX Ekipman ve ATEX Uyumlu Cihaz kullanım/bakım eğitimleri verilmelidir. Personeller ATEX Ekipmanın ne olduğu, bu riskli ortamlar için ATEX koruma gerekliliklerinin ne amaçla alındığını ve alınan önlemlerin sürekliliğinin sağlanması yönünde onlara düşecek görevlerin neler olduğu hakkında bilgi sahibi olmalıdırlar.

Yetkili üretici tarafından, Ex Ekipmanı veya Atex Uyumlu cihazı kullanan personel; ekipman özellikleri, üzerindeki etiket bilgileri ve koruma sınıfları hakkında detaylı bilgilendirilmelidir. Kullanıcı ürünü hangi bölgede kullanmalı ve ürüne ait dikkat etmesi gereken güvenlik önlemleri neler bunun farkına varmalıdır. Bu bilinç kullanıcı tarafına doğru bir şekilde aktarılmalıdır ki personel de hem kendi sağlığı hem de çevre ve ülke menfaatini koruyacak asgari güvenli çalışma şartlarını sağlamayı hedeflesin.

Bu kapsamda işletme içerisinde bulunan Ex ekipmanların veya Atex Uyumlu cihazların takibinde EN60079-17 Tehlikeli alanlarda elektrik tesislerinin muayenesi ve bakım standardı gereklilikleri referans alınmalıdır. Yetkilendirilmiş personeller tarafından muhakkak belirli aralıklarla, ekipmanların muhafaza, cam parçaları, cam metal parçaları arasındaki sızdırmazlık elemanları, cıvataları, kablo girişleri, kablo rekorları, topraklama kablolarının fiziksel bütünlüğü gibi kontroller yapılmalıdır. Bu kontroller sırasında herhangi bir olumsuz durumla karşılaşılması halinde derhal Yetkili Ekipman Üreticisi ile görüşülmelidir.

EN 60079-19 Patlayıcı ortamlarda kullanılan elektrikli cihazlar- Tamir, büyük bakım ve çalışır duruma getirme standardı ise bu ekipman veya birleşik cihazlar için yapılacak tamir ve bakım işlemleri için yol göstermektedir. Bu standarda uygun olarak yapılması gereken tamir ve bakım işlemlerinde mutlaka üreticiden alınan kullanım kılavuzlarına, sökme, montaj ve bakım talimatlarına ve elektrik şemalarına uyulmalıdır.

Bu sebeple satın alınan Ex ekipmanın veya ATEX Uyumlu cihazın güvenilirliğinin ve sağlamlığının sürekliliği için üretici kullanım kılavuzları ve yönergeleri büyük ehemmiyet arz etmektedir.

Özellikle karşılaştığım örneklere istinaden vurgulamak istiyorum, kullanıcı Ex ekipman veya Atex Uyumlu cihazın; malzeme, uygunluk, biçim veya fonksiyonunu etkileyecek biçimde tasarımında herhangi bir değişiklik yapmamalıdır. Çünkü yapılan herhangi bir değişiklik ve modifikasyon ekipmanın mevcut sertifikasyonunu ve patlayıcı ortamdaki güvenilirliğini doğrudan etkileyecektir. Bu nedenle, standarda ve ürün sertifikasyonuna uygun olmayan tamir veya yapısal değişiklikler sadece Yetkili Üreticinin ve onaylanmış kuruluşun uygunluk beyanı ile olabilir.

Yapılacak tamir ve bakım işlemlerinde parça değişimi gerekli olduğunda ise, doğrudan üretici firmanın onayı ile birlikte temin edeceği orijinal yedek parça değişimi olmasına özen gösterilmelidir.

Sonuç olarak, Ex ekipman ve Atex Uyumlu cihaz kullanımındaki kullanıcı sorumluluklarının yerine getirilmesi; önce can ve mal güvenliğinin sağlanması, ekipman veya araç kaynaklı üretim aksaklıklarının önüne geçilmesi, verimlilik kaybının yaşanmaması ve buna bağlı olarak para ve zaman kaybının bertaraf edilmesi demektir.

Amacımız her daim insana, çevreye, milli servete ve itibara olan potansiyel kötü sonuçları minimize etmek ve ortadan kaldırmak olmalıdır.

SİNEM KARAASLAN

Dil Seçiniz